Echtscheiding of vechtscheiding?

"Mijn mama zegt dat papa het niet waard is dat hij nog leeft en dat hij drinkt.  Het is dan steeds ruzie.  Maar dat zijn allemaal grote leugens.  Ik heb een lieve, goede papa waar ik veel van hou en ik wil hem zeker niet kwijt."

Bij een aantal echtscheidingen is het zo dat de conflicten niet stoppen bij de scheiding, maar nog lange tijd verder blijven duren.  Niet meer rechtstreeks, maar via de kinderen.

Het kan b.v. zijn dat de moeder wil bepalen hoe de opvoeding bij de vader moet verlopen.  Dit is echter geen haalbaar uitgangspunt.  In de gescheiden opvoeding is de stelregel: "Wat bij de andere ouder gebeurt, is daar goed, en in ons huis gelden onze regels."

"Het is zeer duidelijk: mama is gescheiden omdat ze een nieuwe vriend heeft.  Het is haar schuld."

"Vader had wel iemand anders, maar zonder die vrouw zou het ook wel gebeurd zijn."

Het is extra moeilijk als één van de ouders alle schuld toegewezen krijgt.  De buitenwereld oordeelt vlug over wie de schuldige is en wie het slachtoffer is, vaak slechts na één versie van het verhaal gehoord te hebben.  Sommige jongeren spreken (veelal in navolging van hun omgeving die sterk lineair denkt) ook een sterk zwart-wit oordeel uit.  Toch is de realiteit genuanceerder.

Het is voor de jongere gemakkelijker als de leerkracht probeert om zich niet in die strijd (tussen een "goede" en "slechte" partij) te laten meetrekken.

Eén van beide ex-partners kan wel de beslissing genomen hebben een punt achter de relatie te zetten, maar het mislukken van een relatie is steeds een gedeelde verantwoordelijkheid.

Als de gezinssituatie verandert op tienerleeftijd
De opdracht van elke tiener is een evenwicht te vinden tussen het horen bij het gezin en het uitbouwen van een zelfstandig leven.  Dit brengt een aantal conflicten en spanningen mee.  Wanneer zich op dit moment een scheiding voordoet, kan dat invloed hebben op dit losmakingproces.

Parentificatie
Een aantal jongeren wordt het gezin weer binnengetrokken.  De alleenstaande ouder gaat de jongere tot gesprekspartner maken voor gevoelens en problemen rond de scheiding.  Hierbij gebruikt men de jongere dan a.h.w. als steun voor zijn eigen verwerkingsproblemen.

Het is beter dat de ouder, die het moeilijk heeft met de verwerking van de scheiding zich wendt tot vrienden/ vriendinnen of eventueel tot een bevoegde hulpverlener i.p.v. hun kinderen ermee te belasten.

Soms gaan jongeren de ouderrol opnemen t.a.v. de kleinere kinderen in het gezin.

De stap naar zelfstandigheid
Bij een aantal tieners versnelt het proces van zelfstandig worden.  Liever dan zich te moeten richten op het zoeken van een nieuw evenwicht t.a.v. het gezin van moeder en/of vader, richten ze al hun energie op hun vrienden en op het uitbouwen van hun eigen leven.

De stap naar zelfstandig wonen, trouwen of samenwonen wordt hier vlugger gezet.  Sommigen maken de keuze om te gaan werken i.p.v. om verder te studeren,…

Deze "vlucht in de zelfstandigheid" brengt uiteraard een aantal onzekerheden met zich mee.  Het gevoel van veiligheid, van zich gesteund voelen vermindert.