Doelstelling

De interventies in het programma KIES zijn gericht op het bevorderen van de competenties en het zelfvertrouwen van kinderen en ouders in de situatie waarin ze zijn geraakt door de echtscheiding. KIES beoogt:

  • Verduidelijking van informatie over scheiden
  • Verduidelijking van de verschillende perspectieven
  • Begrip voor jezelf en de ander
  • Sterk maken van kinderen en ouders
  • Competenter gedrag bij het omgaan met veranderingen door de scheiding, conflicten, verwerking, gedrags- en faseproblemen en oplossen van moeilijke situaties;
  • Minder gebruik van dwingende en negatieve disciplinevormen ten opzichte van de verschillende partijen, ex-partners onderling, ouders en kinderen, ex-partners nieuwe relaties van ex, kinderen met leden van samengesteld gezin;
  • Betere communicatie tussen alle partijen, over de scheiding en over verantwoordelijkheden ouders en opvoedingskwesties tussen ouders onderling en tussen ouders en kind, en minder opvoedingsstress.

Deze resultaten worden bereikt door het creëren van lotgenoten contact voor de kinderen en een ondersteunende leeromgeving voor de ouders in de ouderbijeenkomsten en door informatieverstrekking. Bij KIES kunnen kinderen praten over hun eigen ervaringen met de scheiding van hun ouders en alle veranderingen en moeilijkheden die ze daarbij ervaren. Kinderen kunnen voor hen best mogelijke hulp en antwoorden vinden binnen het lotgenoten groepje en zelf leren hoe ze aan antwoorden en hulp kunnen komen in hun eigen omgeving. Ouders krijgen informatie en tips over scheiding en opvoeden en kunnen praktische informatie krijgen over vaardigheden die ze kunnen toepassen in hun dagelijks gescheiden leven.

Theoretische onderbouwing
KIES is een Nederlands programma, ontwikkeld door Nelly Snels-Dolron i.s.m. Maaike de Kort. 
Zij hebben een quasi experimenteel onderzoek gevoerd naar scheidingskinderen. De Universiteit van Utrecht heeft het door hen ontwikkelde KIES programma meerdere malen getoetst. Het programma in een onderzoek door Ed Spruijt van ouders en kinderen een gemiddelde waardering van een 8,5. De Provincie Noord Brabant maakte het mee mogelijk om het programma overdraagbaar te maken voor de professional. Eind 2008 is een nieuw groots onderzoek gedaan door de Universiteit Utrecht met ondersteuning vanuit ZONMW naar de effecten van KIES met als doel volledige opname in de databank en implementatie van KIES voor alle scheidingskinderen waar nodig. Dit onderzoek is gedaan door Inge van der Valk en Muriel van Doorn.

Theoretische uitgangspunten
Het preventieprogramma KIES is gebaseerd op de volgende theoretische uitgangspunten:

Jeugdgezondheid:
Om problemen bij het meemaken van scheiding bij kinderen te willen veranderen dienen we ervoor te zorgen dat dit in een brede maatschappelijke context plaatsvindt. KIES neemt de taak betreffende voorlichting en informatie over kind en scheiding als campagne, dan ook als belangrijke taak..

Theorieën over communicatie:
Kennis over de strategieën die gebruikt kunnen worden om gedrag te veranderen. Zo is bekend dat als kinderen leren beter te communiceren, kennis hebben van wijze van handelen en opgroeien in een duidelijke, positieve, plezierige omgeving hun problemen zullen verminderen.

Ontwikkelingspsychologie van opvoeden in de context van echtscheidingssituatie:
Het risico op het ontwikkelen van ernstige conflicten, gedrags- en emotionele problemen vermindert als ex-partners hun verantwoordelijkheid als ouders kunnen nemen zonder oordelen en verwijten naar elkaar en hun kind niet belasten. Dit kan als ouders ondanks hun scheiding het contact met hun kind positief te kunnen houden, hen positief leren omgaan in de relaties met de ander, hen sociale vaardigheden leren, ontwikkelingsvaardigheden en probleemoplossende vaardigheden leren in een ondersteunende omgeving en niet te vervallen in voordoen hoe een relatie niet werkt.

De sociale-informatietheorie en coaching:
Deze theorie benadrukt de belangrijke rol van gedachten (verwachtingen, attributies, geloof) die kinderen en ouders hebben en de invloed daarvan op bijvoorbeeld hun houding, besluitvaardigheid, zelfbekwaamheid en de bedoelingen van hun gedrag. Bij KIES worden kinderen en hun ouders aangemoedigd zelf andere verklaringen te zoeken voor zowel het gedrag van hun kind als dat van henzelf. Door het hanteren van het coachingsmodel leren kinderen en ouders anders denken en zoeken naar voor hen best passende mogelijkheden en oplossingen ipv invullen wat de behoefte van de ander zou zijn.

Ontwikkelingspsychopathologie:
Kennis over de risico- en beschermende factoren voor de ontwikkeling van psychopathologie bij kinderen en adolescenten. Risicofactoren waarop KIES zich richt zijn voortdurende conflicten en relatieproblemen, meemaken van geweld, voortdurende pesterijen, PAS en parentificatie, spanningen, stress of depressie bij kinderen en de ouders.

Op maat en voor iedereen toegankelijk:
Kennis over de rol van scheiding in vijf niet Nederlandse culturen en mogelijkheden voor KIES voor het bijzondere kind in het speciaal en regulier onderwijs zijn aanpassingen en toevoegingen in het programma. KIES voor cluster 4 onderwijs en de gediagnosticeerde jeugdzorg wordt samen met de praktijk binnen de jeugdzorg getoetst en waar nodig aangepast
.